Dlaczego dwa banki mogą zupełnie inaczej ocenić Twoją zdolność kredytową?
Banki prześcigają się w ofertach kredytowych dla swoich klientów, zarówno tych indywidualnych, jak i przedsiębiorców. Czy zastanawiałeś się kiedyś, dlaczego w niektórych instytucjach o kredyt jest dość łatwo, a w pewnych trzeba wykazać się wprost nienaganną zdolnością kredytową? Skąd bierze się ta różnica? Przecież kryteria wyglądają podobnie. Z jakiego powodu jeden bank odrzucił Twój wniosek, a inny rozpatrzy go pozytywnie? Tu przechodzimy do sprawczyni całego zamieszania, czyli polityki kredytowej banku. Udzielenie kredytu czy pożyczki zależy od poziomu jej restrykcyjności. Jeśli jedna instytucja oceniła ten sam wniosek negatywnie, a druga pozytywnie oznacza to, że prowadząc swoją działalność kierują się najprawdopodobniej innymi stopniami restrykcyjności w polityce kredytowej. Wszystko sprowadza się do kalkulowania ryzyka, ponieważ tak jak ludzie, banki mają do niego większe lub mniejsze skłonności. Dlatego niektóre z nich są bardziej skore zaufać swoim klientom, a inne cenią wyżej własną stabilność finansową. Zastanawiałeś się, do której grupy zalicza się Twój bank? W tej sytuacji przyda się wiedza ekspercka osoby, dla której świat finansów nie ma tajemnic.

Spis treści
- Czym jest bank centralny i za co odpowiada?
- Czym jest polityka kredytowa banku?
- Co składa się na dobrą zdolność kredytową?
- Jak poprawić zdolność kredytową?
- Działając z wyprzedzeniem, czyli narzędzia oferowane przez Biuro Informacji Kredytowej
- Jak wybrać spośród ofert kredytów gotówkowych i pożyczek gotówkowych w różnych instytucjach finansowych?
- Jak przygotować wniosek o kredyt?
Czym jest bank centralny i za co odpowiada?
Polskim bankiem centralnym jest Narodowy Bank Polski. Można go zdefiniować jako filar, na którym opiera się cały system finansowy naszego państwa. Podstawowa misja tej instytucji polega na "utrzymaniu stabilnego poziomu cen, przy jednoczesnym wspieraniu polityki gospodarczej rządu, o ile nie ogranicza to jej podstawowego celu". Ze względu na swoją niezaprzeczalnie nadrzędną pozycję, NBP odpowiada też za wartość pieniądza na terytorium Polski.
To na barkach NBP spoczywa odpowiedzialność za emisję monet i banknotów. Do zadań tej instytucji należy także prowadzenie polityki pieniężnej Rzeczpospolitej Polskiej, oraz ustalanie wysokości stóp procentowych, co bezpośrednio wpływa na wydatki gospodarstw domowych i przedsiębiorstw, a także na politykę kredytową polskich banków. Bank centralny działa również "na rzecz stabilności krajowego systemu finansowego". NBP organizuje rozliczenia pieniężne, a także czuwa nad rezerwami walutowymi, czyli aktywami w obcych walutach, które "wzmacniają wiarygodność finansową kraju".
Można powiedzieć, że bank centralny zajmuje bardzo mocną pozycję w hierarchii polskich instytucji finansowych. Co ważne, do jego zadań nie zalicza się prowadzenie rachunków dla osób fizycznych czy przedsiębiorstw, to po prostu nie znajduje się w orbicie jego kompetencji. W banku centralnym "rachunek" posiada budżet państwa, a także banki komercyjne (np. Alior Bank, PKO Bank Polski, ING Bank Śląski), co czyni NBP jedynym w swoim rodzaju... "bankiem banków".
Czym jest polityka kredytowa banku?
Polityka kredytowa banku to zbiór wytycznych, jakimi kieruje się instytucja, ustalając kryteria przyznawania finansowania swoim klientom. Przy Narodowym Banku Polskim działa Rada Polityki Pieniężnej, która wpływa na wysokość stóp procentowych. Dlaczego o tym wspominamy? Ten wskaźnik ma ogromne znaczenie w opracowywaniu polityki kredytowej przez banki.
Zaznaczmy, że każda instytucja finansowa przyjmuje mniej lub bardziej ryzykowną strategię prowadzenia tejże polityki. Konserwatywne podejście oznacza dla kredytobiorców wysoką poprzeczkę do przeskoczenia, ponieważ bank dba przede wszystkim o własne bezpieczeństwo. Instytucje, które obierają kurs na elastyczniejsze nastawienie, charakteryzują się większą gotowością do udzielenia finansowania.
Tak jak mówiliśmy, choć w banku centralnym nie otrzymasz kredytu, to jednak nie sposób go pominąć w tej układance, jako że narzuca on schematy działania dla podlegających mu instytucji finansowych, np. poprzez regulowanie stóp procentowych. Kwestie polityki kredytowej są szczególnie istotne, zwłaszcza jeśli klient w umowie kredytowej zdecydował się na oprocentowanie zmienne, które jest szczególnie wyczulone i wrażliwe na wahania wysokości stóp procentowych, co odbija się na kieszeni polskich kredytobiorców, a także zmusza ich do bycia na bieżąco z komunikatami NBP.
Co składa się na dobrą zdolność kredytową?
Większość z nas przynajmniej raz spotkała się ze sformułowaniem "zdolność kredytowa". Co tak naprawdę oznacza? To nic innego jak zdolność do spłaty zaciągniętego zobowiązania finansowego, pożyczki lub kredytu zgodnie z harmonogramem wyznaczonym w umowie zawartej z instytucją (bankiem lub firmą pożyczkową). Im lepsza zdolność, tym większe prawdopodobieństwo, że wniosek o kredyt zostanie rozpatrzony pozytywnie.
Na dobrą zdolność kredytową składają się m.in.: odpowiednia forma zatrudnienia - najlepiej umowa o pracę na czas nieokreślony, wystarczająca stabilność zatrudnienia kredytobiorcy (przynajmniej kilkumiesięczny staż w aktualnym miejscu pracy), a także wysokość jego dochodów. Przy szacowaniu zdolności, bank bierze pod uwagę również takie czynniki jak: koszty prowadzenia gospodarstwa domowego, liczba osób na utrzymaniu, stan cywilny, inne aktywne zobowiązania finansowe (np. karta kredytowa lub chwilówka).
Jak poprawić zdolność kredytową?
Przyjrzyjmy się pewnym możliwym opcjom. Ważną rolę w poprawie wizerunku w oczach banku może odegrać współkredytobiorca (np. małżonek, partner, przyjaciel, rodzic), któremu ufamy wystarczająco, aby zdecydować się z nim na tak poważną decyzję. Druga osoba jest w stanie wzmocnić pozycję negocjacyjną w rozmowach z bankiem i podnieść wspólną zdolność kredytową. To otwiera drzwi chociażby na uzyskanie większej kwoty, czy krótszy czas spłaty niż w przypadku jednego wnioskującego. Ta opcja jest możliwa nie tylko w przypadku kredytu hipotecznego (np. na mieszkanie), ale działa również w przypadku innych rodzajów finansowania, np. kredytu gotówkowego, z którego środki mogą być przeznaczone na dowolny cel.
Kluczem do dobrej zdolności kredytowej jest słowo "stabilność". Im stabilniejsza forma zatrudnienia, tym lepiej, im stabilniejsze i wyższe zarobki, tym bardziej wzrasta szansa na uzyskanie finansowania. Połączone siły dwóch wnioskujących stanowią mocny argument w rozmowach z bankiem. Wzmacniają prawdopodobieństwo uzyskania "zielonego światła", podwójne dochody oznaczają bowiem... stabilniejsze źródło, z którego będą płynąć środki pieniężne na spłatę długu. Dlatego też bywa, że zdolność kredytowa tylko jednego potencjalnego kredytobiorcy bardzo różni się od wnioskującego duetu - małżonków, przyjaciół lub kogoś z rodziny.
Co jeszcze zwiększy zdolność kredytową wnioskującego i wzmocni nić zaufania pomiędzy nim a bankiem? Cóż. Wyróżniamy też pewne typy zabezpieczeń, np. poręczenie wekslowe czy zastaw, które mają na celu upewnić bank, co do stabilnej sytuacji finansowej wnioskującego. Ze względu na wysokość pożyczanej kwoty, to kredyty hipoteczne wiążą się z koniecznością zabezpieczenia kredytu w postaci wkładu własnego. Przy kredytach gotówkowych dodatkowe zabezpieczenie nie jest niezbędne, choć bez wątpienia stanowi jedną z opcji do poprawienia szans na pozytywną decyzję kredytową.
Działając z wyprzedzeniem, czyli narzędzia oferowane przez Biuro Informacji Kredytowej
Zdarzyło Ci się zastanawiać, w jakim świetle zobaczy Cię bank, gdy będzie analizował Twój wniosek o kredyt? Raport BIK pozwoli na sprawdzenie, jak przyszły kredytodawca najprawdopodobniej oceni potencjalną zdolność kredytową. Pobranie raportu pozwoli uniknąć niemiłych niespodzianek (np. dotyczących potencjalnego wyłudzenia kredytu). Co więcej, znajdziesz tam także wskazówki dotyczące elementów, które wymagają poprawy zanim udasz się do banku z wnioskiem kredytowym.
Ponadto, w raporcie przejrzysz własną historię kredytową i sprawdzisz, czy nie wystąpiły spóźnienia w spłatach wcześniejszych zobowiązań. Należy podkreślić, że terminowość spłat ma równie dużą wagę w uzyskaniu kredytu, co dobra zdolność. Tym którzy lubią być zawczasu odpowiednio przygotowani, polecamy również skorzystanie z Analizatora Kredytowego BIK, ponieważ jest to narzędzie, które przy przeliczaniu szansy na kredyt, uwzględni poprzednie oraz aktualne zobowiązania finansowe.
Jak wybrać spośród ofert kredytów gotówkowych i pożyczek gotówkowych w różnych instytucjach finansowych?
Gdy przyjrzeliśmy się już pojęciu polityki kredytowej, zadaniom banku centralnego, zdolności kredytowej, możemy przenieść je do praktyki. Tak jak mówiliśmy wcześniej, w przypadku ubiegania się o pożyczkę lub kredyt w banku, decyzja kredytowa będzie zależała nie tylko od Twojej zdolności kredytowej oraz historii poprzednich zobowiązań, ale również od tego, jakim typem klienta jesteś i jak tenże profil wpisuje się w politykę kredytową instytucji, w której wnioskujesz.
Wszystko się zgadzało w kwestii wymagań, a wniosek został odrzucony lub zaproponowano Ci znacznie niższą kwotę niż ta, o którą zapytałeś? Zachodzisz w głowę, co poszło nie tak? Spieszymy z odpowiedzią, że jednym z możliwych rozwiązań będzie złożenie wniosku o kredyt w innym banku. Takim, który charakteryzuje się łagodniejszą polityką kredytową. Skąd wiedzieć, gdzie się zgłosić? W takiej sytuacji warto poprosić o pomoc kogoś, kto doskonale się w tajnikach świata finansów. Ekspert kredytowy Finreal udzieli rady, w której instytucji szansa na uzyskanie finansowania będzie wyższa niż poprzednio. Czasami nawet przy odmowie w pierwszym banku, zdolności nie trzeba poprawiać, a tylko wiedzieć, dokąd udać się z wnioskiem.
Jak przygotować wniosek o kredyt?
Do prawidłowego przygotowania i złożenia wniosku kredytowego, w pierwszej kolejności należy dokładnie zapoznać się z kryteriami stawianymi przez Twój bank. Powinien on zawierać pełne informacje na temat sytuacji finansowej i życiowej, typu kredytu, o który wnioskujesz, kwotę, okres spłaty, oraz pełną dokumentację wymaganą przez instytucję finansową.
Kluczowym dokumentem bez jakiego bank nawet się nie pochyli nad wnioskiem kredytowym jest oczywiście dowód osobisty. Następnie do gry wchodzą dokumenty potwierdzające dochody (np. wyciągi z konta zaświadczające o wysokości miesięcznych dochodów). Kompletny wniosek o kredyt da się złożyć osobiście w oddziale banku lub za pomocą bankowości internetowej, strony internetowej lub aplikacji mobilnej. Czas jego rozpatrzenia zależy od wielu czynników, m.in. wysokości kwoty kredytu, typu kredytu (np. gotówkowy, konsolidacyjny hipoteczny). Oczekiwanie może trwać od kilkunastu minut do nawet kilku tygodni. Co istotne, warto odnotować, że każde zapytanie o kredyt, nawet te, które zostało odrzucone, widnieje w raporcie BIK.
Co ciekawe, po uzyskaniu pozytywnej decyzji kredytowej, banki udostępniają możliwość wykonywania nadpłat, co na dłuższą metę umożliwia wcześniejszą spłatę kredytu i... spokój ducha. W razie wątpliwości czy kłopotów, nie obawiaj się poprosić o wskazówki eksperta finansowego. Pomoże Ci on ocenić koszty związane z udzieleniem finansowania w konkretnym banku i wskaże, co będzie najlepsze dla Twojej kieszeni (najbardziej opłacalny, najtańszy kredyt gotówkowy). Posiadając doskonałe rozeznanie w polityce kredytowej polskich banków doradzi, gdzie udać się z wnioskiem, aby szanse na jego pozytywne rozpatrzenie były jak największe.
Dorota Śliwińska
Ekspert ds. finansów i kredytów ugaszony w skomplikowanych procedurach bankowych.
Zobacz profil doradcyMasz pytania w związku z tym artykułem?
Nie czekaj, aż przepisy się zmienią albo bank zaostrzy politykę. Pozostaw nam swoje dane - przygotujemy dla Ciebie w 100% bezpieczną i bezpłatną analizę dopasowaną do wiedzy ekspertów.